पति गुमाएपछि एकल जीवन बिताउन बाध्य महिलाहरू आर्थिक, सामाजिक तथा मनोवैज्ञानिक पीडाको दोहोरो–तेहरो मारमा परिरहेका छन्। कालगतिले पति गुमाएका वा दशक लामो सशस्त्र द्वन्द्व, वैदेशिक रोजगारी, दुर्घटना तथा सम्बन्धविच्छेदका कारण
तानसेन नगरपालिकाको बजार क्षेत्रबाट संकलन हुने फोहोर खुला रूपमा देउराली सामुदायिक वनअन्तर्गत वनदेवी जङ्गल क्षेत्रमा विसर्जन गरिदा स्थानीय बासिन्दा दुर्गन्ध, प्रदूषण तथा सम्भावित स्वास्थ्य जोखिमको मारमा परेका छन्। दीर्घकालीन फोहोर
रिब्दीकोट गाउँपालिका–४ भैरवस्थानका ८६ वर्षीय नामदेव विश्वकर्माको यो प्रश्न केवल एक व्यक्तिको चिन्ता होइन, स्वास्थ्य बिमा सेवामा निर्भर हजारौं विपन्न नागरिकको साझा पीडा हो । दम, उच्च रक्तचाप लगायतका दीर्घरोगबाट
बर्दिबास–१ का ७५ वर्षीय भक्त भण्डारी बस्तीको सिरानको पानीखोल्सीको अवस्था देखेर वीरक्तिनुहुन्छ । “यो खोल्सीको जरुवा दुई दशकअघि पहिलेको बर्दिबास क्षेत्रभरिकै खानेपानीको स्रोत थियो, अहिले त पानी बग्ने पहिलेको ठाउँमा
मालिकार्जुन गाउँपालिका–२ का बजानी, सिराड, श्रीराड र ठिङका बासिन्दाका लागि पानी माग गर्दै आएको वर्षौ भयो । यहाँका महिला, बालबालिका र वृद्धहरूको पानीको खोजीमै समय बित्ने गरेको छ । यी
मिथिलाको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक केन्द्र मानिने यस जिल्लामा दलित समुदायले पनि समाज निर्माणमा महत्वपूर्ण योगदान दिँदै आएका छन् । तर, परम्परागत सामाजिक संरचना, आर्थिक अभाव र जातीय विभेदका कारण धनुषाका
चारैतिर घना जङ्गल । बीचमा सानो बस्ती । बिहानको उज्यालोसँगै साइकलमा किताबको झोला बोकेर विद्यालयतर्फ निस्किने बालबालिका । तर उनीहरूको यात्रामा केवल पढाइको सपना मात्र छैन, सँगै हुन्छ बाघ, चितुवा
विसं २०७९ असार २५ को साँझ । सिमसिम पानी त परिरहेकै थियो । थप ठूलो पानी पार्ने सङ्केत आकाशमा थिएन । गाउँ नजिकको दोदा नदीमा बेग उर्लिएको थिएन । आकाश
“रानी घाटैमा किन काँडा रोप्यौनी निरमाया, आउने बाटैमा…” हरेक वर्ष मनसुन सुरु हुनासाथ बुटवल उपमहानगरपालिका–३ का ज्योतिनगर र लक्ष्मीनगरबासीको मनमा यही गीत झल्किन्छ । गीतसँगै उनीहरूमा डर पनि जाग्छ—आज पहिरो
कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगरदेखि करिब ९० किलोमिटर पश्चिम, पहाडको खोँचमा एउटा रमणीय बस्ती छ–रेक्चा । प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण यो गाउँ दशकौँदेखि एउटा गम्भीर समस्यासँग जुधिरहेको छ–खानेपानी अभाव । बस्ती सुन्दर
लोकतन्त्रको उत्सवका रुपमा मनाइएकोे आम निर्वाचन ०७९ सालमा त्रिवेणी नगरपालिका–७ मालाकोटका गगने ऐडीका लागि कहिल्यै नमेटीने घाउ भएर बल्झिरहेको छ । । ०७९ मङ्सिर ४ गते भएको प्रतिनिधि सभा र
नौगाड गाउँपालिका–१ अन्तर्गतको सबै भन्दा दुर्गम बस्ती नागुका स्थानीयले आगामी फागुन २१ गते हुने निर्वाचनमा मतदान नगर्ने निर्णय गरेका छन् । गाउँमा आयोजित दुई चरणका भेलाबाट कुनै पनि राजनीतिक दललाई
“मैले पनि देशकै लागि भनेर लडेँ, छोरा पनि देशकै लागि सहिद भयो, अब कहिलेसम्म नेपालीले देशका लागि भनेर लडिरहनु पर्ने हो ?”, बालकिशोरले प्रश्न गर्दै भन्नुभयो । सङ्खुवासभाको सिलिचोङ गाउँपालिका–३
गुठीचौर गाउँपालिका–३ गज्र्याङकोट, जुम्लाका ४० वर्षीय मिर्गौला पीडित कमानसिंह परियारको उपचारका लागि हारगुहार माग्दामाग्दै मृत्यू भयो । उहाँका दुईवटै मिर्गौला फेल भएका थिए । परिवारसहित रोजगारीका लागि भारत गएका परियारका दुवै मिर्गौलाले
व्यास नगरपालिका–८ बर्लाचीका २६ वर्षीय झलक विक अपाङ्गता भएका कारणले राज्यले प्रत्याभूत गरेको अधिकारबाट वञ्चित हुनुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था सृजना भएको छ । बहुअपाङ्गता भएका झलकलाई सुरक्षित राख्ने व्यवस्था नहुँदा परिवारले
सरकारले सम्झौता अनुसारको किस्ता निकासा नगर्दा गुल्मीका अग्नीपीडितहरु थप पीडामा परेका छन् । घर सम्पत्ती गुमाएको पीडा माथि आधा घर र साहुको ऋणको भारी थपिएको दुई बर्ष पुग्न थाल्यो ।
उपल्लो डोल्पाका स्थानीयलाई नागरिकता लिनु आफैँमा एक कठिन परीक्षाजस्तै छ । सडक सुविधा नभएको उपल्लो डोल्पाबाट सदरमुकाम दुनै पुग्न हप्ता दिनसम्म पैदल यात्रा गर्नुपर्छ । यस यात्रा जोखिमपूर्ण मात्र होइन,
अदालत र मानव अधिकारका एक अर्काका परिपूरक हुन् । राज्यले मानव अधिकार उल्लङ्घन गरे अदालतले नै पीडितलाई न्याय दिलाउनु पर्छ । तर, अदालतको कागज ढिलाइले पाँच वर्ष बढी जेल बस्न
तत्कालीन विद्रोही समूह र नेपाल सरकारबिच ०६३ मङ्सिर ५ गते विस्तृत शान्ति सम्झौता भइ राखेको दृश्य टेलिभिजनले प्रसारण गर्दा विराटनगर महानगरपालिका–३ का तुलसीप्रसाद आपागाँइलाई न्याय पाउने ठूलो आशा थियो ।
नागरिक स्वतन्त्रताको पक्षमा र कठोर पञ्चायती व्यवस्थाको विरोध गरेको आरोपमा ०३६ कात्तिक २९ गते तत्कालीन शासकबाट खटाइएका सुरक्षाकर्मीको सामूहिक बलात्कारबाट एक महिलाको मृत्यु भयो । सोही दिन गर्भवती अवस्थामा बन्दुक
